Hoe een bidsprinkhaan en een waterslang de maan schiepen

Hoe een bidsprinkhaan en een waterslang de maan schiepen

Leestijd: 4 minuten

Maan. Vrijdagochtend 19 november was het de volle bloedmaan, een volle maan gepaard met een maansverduistering. De maan is het grote voorbeeld van het cyclische leven. De maan komt op en gaat weer onder. Ze neemt na de volle maan af tot er niets meer is, om dan met een nieuwe maan weer te groeien tot de volgende volle maan. Deze volle maan van vrijdag ging vergezeld van de langste maansverduistering in 100 jaar. Helaas was er ‘s ochtends weinig van te zien vanwege de dikke bewolking. Maar iets wat niet zichtbaar is, betekent nog niet dat het er niet is.

Vrijdagavond scheen de volle (99,8%) maan wel door de bewolking heen. Er zijn vele volksverhalen over de maan wereldwijd. Bij de oervolkeren werden vaak mythen gebruikt om te verklaren hoe de wereld was ontstaan. Eeuwenlang vertelden de mensen hun kinderen bij het kampvuur deze scheppingsmythen. Sommige van die verhalen werden later door anderen opgetekend zodat ze niet verloren zijn gegaan. De San uit zuidelijk Afrika, ook wel bosjesmannen genoemd, worden gezien als directe afstammelingen van de vroegste versie van de moderne mens (De Vries, 2019). Er is een prachtige mythe over het ontstaan van de maan en verklaart hun verering van de maan.

Het belangrijkste spirituele wezen in hun mythen is Kaggen, letterlijk vertaald ‘bidsprinkhaan’, de gedaante waarin deze bedrieger-God en schepper zich vaak laat zien. De San geloven dat alles is geboren uit de Nacht en zijn vrouw Duisternis. Hun drie dochters zijn Bergen, Vlaktes en Wateren. Zij trouwden met de drie zonen van Kaggen: Wind, Vuur en Regenwoud.

De Waterslang en de Os, door R.F. Keet uit: Boesman-stories

“Op een dag maakte Kaggen een paar schoenen voor zichzelf. Eén van de schoenen had een harde rand die hem een pijnlijke voet bezorgde. Daarom liet hij de schoen in het water leggen om zacht te worden. De grote Waterslang, dochter van Wateren en Regenwoud, was niet blij met de vuile schoen van Kaggen in haar water. Die nacht maakte zij het water erg koud, waardoor de volgende ochtend de schoen vast zat in een stuk ijs. Uit boosheid gooide Kaggen de schoen weg in de lucht. Zijn zoon Wind bracht met een wervelwind de schoen steeds hoger de lucht in waar het bleef hangen. De schoen met het glanzende stuk ijs werd zo de Maan en begon ’s nachts te schijnen.

De oudste mensen zagen de maan voor het eerst. Zij prezen en eerden de maan, omdat ze vanaf nu licht in de nacht hadden. Ze hoefden niet meer te dwalen in het donker en konden ’s nachts jagen op wild. De Zon beviel dit helemaal niet, hij wilde de enige zijn die kan schijnen in de lucht. Hij maakte ruzie met de Maan. Het heethoofd van een Zon probeerde met zijn warmte de ijskoude Maan te laten smelten. Het ijs smolt en smolt totdat alleen de zool van de schoen van Kaggen overbleef.

De mensen riepen en huilden dat de Maan nu dood was. De grote Waterslang hoorde het jammeren en stuurde een fontein de Maan in om de schoen constant water te geven. Het water in de schoen steeg elke nacht een beetje meer tot ze weer vol water stond. Het water werd ijs en de Maan scheen weer in haar volle kracht. De Zon spuugde gefrustreerd opnieuw zijn hete pijlen op de Maan en door de hitte smolt het ijs van de Maan opnieuw. Ze werd kleiner en kleiner. Het gesmolten ijs werd nachtdauw of maanwater, de stukjes ijs het rijp dat valt in de nacht.

Toen de mensen de Nieuwe Maan weer zagen, riepen ze blij uit: “Oh Maan, we dachten dat je helemaal dood was, maar nu zien we dat je levend bij ons bent teruggekomen. Nu weten we dat de Zon je nooit zal doden. Je gaat dood, maar komt altijd weer tot leven. Maak ons net als jij, zodat we – als we oud worden – weer jong worden en niet doodgaan.” De Maan beantwoordde hun wens en zo stierven de mensen van die tijd nooit.“

De San leven samen met de dieren en met hun voorouders. Ze communiceren met hun voorouders, die gewoon voortleven en raad geven. Hun voorouders spreken tot hen via dieren of via een sjamaan. Zo sterven zij nooit en leven voort in hun kinderen en hun kindskinderen. Ze leven voort in de verhalen en geven op die manier troost en advies.

Soms is er wat opgetekend en kan iemand voortleven en inspiratie geven. Dat kan zo simpel zijn als een lekker recept. Dat iets niet zichtbaar is, betekent nog niet dat het er niet is.

Gerda’s mosterdkip

  • 2 biologische kipfilets (of kippendijen) in niet te kleine blokjes
  • 2 e.l. grove mosterd
  • 1 krop bleekselderij, fijngesneden
  • 2 tenen knoflook, gehakt
  • Een flinke scheut room
  • 200 ml kippenbouillon
  • Bieslook
  • Pasta
  1. Kook de pasta.
  2. Bak de kipfilet in olie of boter en een beetje peper. Doe de knoflook erbij, maar bak het niet te hard, dan wordt de knoflook bitter.
  3. Roer de mosterd erdoor en voeg dan de bleekselderij toe. Roerbak 2 minuten.
  4. Voeg de bouillon en room toe en laat nu 10 minuten sudderen tot het gaar is.
  5. Giet de pasta af en roer de saus door de pasta.
  6. Strooi er bieslook over. Eet er een komkommersalade bij.

Bronnen:

De Vries, F. (2019, 18 december). Eerst uitgeroeid, nu uitgegeven. De Groene Amsterdammer, nr. 51–52. https://www.groene.nl/artikel/eerst-uitgeroeid-nu-uitgegeven
Siyabona Africa. (2021). San – Bushmen – Kalahari, South Africa. . . Kruger Park. Geraadpleegd op 19 november 2021, van https://www.krugerpark.co.za/africa_bushmen.html
Von Wielligh, G. R. (1919). Boesman-stories (Deel I. Mitologie en legendes ed.). Nationale Pers.

2 gedachten over “Hoe een bidsprinkhaan en een waterslang de maan schiepen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: