De herfst kondigt zich aan, laten we de zomer vieren!

De herfst kondigt zich aan, laten we de zomer vieren!

Leestijd: 5 minuten

Lughnasadh. Met het wisselvallige weer van de afgelopen weken lijkt de zomer over zijn hoogtepunt heen. Letterlijk is dat zeker zo, vanaf midzomer gingen de nachten alweer lengen. Maar tijdens warme zomerse dagen met zwoele zomeravonden vergeet je makkelijk dat we alweer stap voor stap naar de winter keren. Wanneer het koeler is, regenbuien en wolkenvelden in de meerderheid zijn, merk je ineens dat het alweer eerder donker wordt. ’s Ochtends zijn de vogels al minder luidkeels aanwezig. In het bos is het volop groen, maar zowaar is er hier en daar een blad aan het verkleuren richting rood, geel of goud. Laat dat nu net de kleuren zijn van Lughnasadh, het Oud-Keltische oogstfeest op 1 augustus. Wat kunnen we vieren tijdens dit jaarfeest?

Lughnasadh spreek je uit als Loenasa en betekent letterlijk “bijeenkomst van Lugh”. Lugh was een Keltische god die bekend stond om zijn vaardigheden en ambachten, als meester van alle kunsten. Een legende vertelt dat Lugh zijn pleegmoeder Tailtiu eerde met festiviteiten in augustus. Zij had de Ierse grond geschikt gemaakt voor landbouw en stierf door uitputting. Een andere mythe zegt dat Tailtiu staat voor Moeder Aarde en Lugh voor de Hemelgod, haar geliefde. Lugh zou zelf zijn geofferd en leeft voort in zijn (klein)zoon. Beide verhalen symboliseren de cyclus van het sterven van de gewassen door de oogst, om herboren te worden in de lente. De verbondenheid met de graanoogst in augustus is zeker. Evenals de vrouwelijkheid van de aarde en de geest van het graan. Moeder aarde is in augustus zwanger van de vruchten en de oogst is het baren daarvan. De Kelten zagen in de natuur levenskracht. De kracht uit het graan moest bewaard worden, om in het zaaigoed van het volgende jaar opnieuw tot leven te komen. Van de laatste graanschoof werd een vrouwelijke graanpop gemaakt. Daar komt de traditie vandaan om op 1 augustus graanpoppetjes te maken en brood te bakken om de oogst te vieren.

Dit oogstfeest is om de eerste oogst te vieren, die van het graan en bepaalde soorten fruit. Pas eind september volgt de tweede oogst, van bijvoorbeeld appels, peren en bramen. Afgelopen week heb ik de laatste aalbessen van onze struik geplukt. Donkerrood en volrijp. In het bos vond ik een paar frambozen. Op het land staat het graan hoog te wiegen in de wind. Voedsel voor de komende winter. We kunnen weer bosbessen plukken om taart en jam te maken. Overvloed van de aarde als opoffering om ons te voeden, waarna zij sterft om volgend jaar weer op krachten te zijn om te bloeien en te geven.

Deze tijd vraagt om dankbaarheid te tonen voor de gulle gaven van de natuur. Symbolisch gezien is het tijd om de eerste vruchten te oogsten van wat het afgelopen jaar is gezaaid, gegroeid en tot ontwikkeling gekomen. Dankbaarheid tonen voor wat tot bloei is gekomen, een tijd voor reflectie op wat je hebt bereikt. Laten zien en delen van wat je hebt bereikt, wat tijdens het feest letterlijk tot uiting komt door het delen van je oogst of de producten die je hebt vervaardigd. Lugnasadh wordt van oudsher gevierd met wedstrijden en spelletjes in bepaalde vaardigheden, waar Lugh om bekend stond. Ook daarin kon je laten zien welke ontwikkeling je had doorgemaakt.

Er lijkt een tegenstrijdigheid te zitten in deze overgang van de seizoenen. Aan de ene kant de overvloed, de rijkheid van de oogst, het vieren van wat bereikt is. Aan de andere kant de aankondiging van de herfst en daarmee het sterven van de natuur, de onverbiddelijke komst van het donker. Het is geen tegenstrijdigheid, maar de natuurlijke cyclus van alles in het leven. Toch stemt juist dit moment van overgang mij wat weemoedig. Afscheid nemen van de zomer, die voor mijn gevoel pas net is begonnen en waar ik nog zo graag even in zou vertoeven. Een aantal weken verder, als de herfst echt is ingetreden, is dat weer voorbij en geniet ik juist van de kleuren, van de milde verwarmende zon die lager staat aan de hemel. Dan kan ik blij worden van de stormachtige wind die de laatste bladeren van de bomen waait. Maar nu sta ik met één been in de zomer en één been in de herfst. De ene dag kan ik een zomers jurkje aan en zoek ik de schaduw op, de andere dag is een warm vest en regenpak nodig. Het toont de voortdurende verandering in de natuur en het leven, waar niets blijft zoals het was. We hebben nog even te gaan tot de tweede oogst eind september. We mogen nu vieren, oogsten en genieten van wat we hebben bereikt. We mogen laten zien hoe we ons hebben ontwikkeld en welke vaardigheden we hebben geoefend. We kunnen de overvloed delen met anderen door bijvoorbeeld brood te bakken van het geoogste graan.

Het bakken van brood is een oeroud ambacht. Het oogsten van het graan, het scheiden van het kaf van het koren en het malen van de graankorrels sla ik uit gemak over. Maar bakken is een vaardigheid die ik graag verder ontwikkel en deel met anderen. Bijvoorbeeld met altijd lukkende knoflookbroodjes voor bij de soep:

Knoflookbroodjes

– 400 gram bloem
– 1 zakje droge gist
– theelepel suiker
– flinke scheut olijfolie
– 7 gram zout
– ca. 250 ml water
– 50 gram roomboter
– 2 tenen knoflook
– verse bieslook of gedroogde groene kruiden

  1. Meng de bloem, gist, suiker, zout olijfolie en het grootste deel van het water in de keukenmachine tot een soepel deeg. Voeg de rest van het water toe als het deeg nog te droog is, maar zorg dat het niet plakkerig wordt.
  2. Kneed het deeg nog even na met je handen tot het zijdezacht voelt en vorm er dan een bol van. Doe in een kom, bedek met een natte theedoek en laat minimaal een uur rijzen.
  3. Verdeel het deeg in 8 of 10 porties. Rol elke portie rustig tussen je handen tot een lange worst en maak er dan een knoop van. Leg de knopen op een met bakpapier bedekte bakplaat. Bedek weer met de natte theedoek en laat nog minimaal een half uur narijzen.
  4. Smelt de boter in een pannetje. Pers de knoflooktenen erboven uit en voeg de fijngeknipte bieslook en/of groene kruiden toe.
  5. Smeer met de helft van de boter de broodjes in met een kwastje en bak ze ca. 15 minuten in de oven op 225°C tot ze goudbruin zijn. Of maak een kampvuurtje, prik de broodjes aan een puntige stok en bak ze in het open vuur.
  6. Smeer de rest van de boter over de nog hete broodjes, zodat het lekker in kan trekken en ze mooi gaan glanzen.

Ik hoop dat je komende zondag geniet van Lughnasadh door te vieren wat je hebt bereikt, dankbaar te zijn voor de overvloed van de oogst en die te delen met anderen.


Bron:

Roek, M. (z.d.). Lughnasa – Keltisch oogstfeest – Castlefest. Lughnasa.jaarfeest. Geraadpleegd op 30 juli 2021, van http://lughnasa.jaarfeest.nu/

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *