Drie warme dagen maken nog geen Indian summer

Drie warme dagen maken nog geen Indian summer

Leestijd: 4 minuten

Nazomer. Grappig hoe dat werkt. Tot voor een paar jaar geleden gebruikte volgens mij nauwelijks iemand de term Indian Summer voor nazomerdagen in Nederland. Afgelopen week hadden we drie warme dagen en meteen vloog de term ons om de oren. Geen idee waar het vandaan komt. Tijd om eens uit te zoeken wat het nu werkelijk is.

Allereerst is het ophalen hoe het ook alweer zit met de seizoenen. De herfst begint op 21 september. Tenminste, zo leren we het op de basisschool. Astronomisch gezien verschilt de datum elk jaar iets vanwege de schrikkeljaren. De seizoenen wisselen namelijk als de zon precies op een keerkring (zonnewende) of de evenaar (equinox) komt. De herfst begint als de zon recht boven de evenaar staat, voordat ze weer naar het zuiden schuift. Dag en nacht duren dan overal op aarde vrijwel even lang. De term equinox komt uit het Latijn en betekent ‘gelijke nacht’ (Genootschap Onze Taal, 2015). Dit jaar valt dat op 22 september. Dat betekent dat het nu nog zomer is. Klimatologisch wordt met gelijke maanden gewerkt en is de herfst al begonnen op 1 september, maar dat is vooral om makkelijk met hele maanden te kunnen rekenen.

Indian summer is een term die wordt gebruikt in Noord-Amerika. Het verwijst naar de warme, droge en heiige dagen in de herfst na de eerste vorst, tussen half september en december. Al aan het eind van de 18e eeuw is het een begrip in het gebied rondom de Appalachen, waarbij het niet duidelijk is of de Indianen het weertype zo beschreven aan de Europese kolonisten, of dat voor het eerst werd opgemerkt in de regio’s waar toen nog Indianen leefden (Indian summer, z.d.). De natuur toont in deze periode haar betoverende kleurenpracht in volle glorie in het warme zonlicht. Dat is waar tegenwoordig aan gedacht wordt bij de term Indian summer.

In het Nederlands blijken we een eigen term voor deze warme dagen laat in het jaar te hebben: Sint-Michielszomer of Oudewijvenzomer. Ook hier hebben we het over de periode vanaf eind september tot in november. Oudewijvenzomer schijnt haar oorsprong in de Germaanse oudheid te hebben, toen de lange spinnendraden die je in de herfst in het zonlicht kan zien schitteren, gezien werden als levensdraden die door godinnen werden geweven. De naamdag van de aartsengel Michaël is op 29 september, dat duurt nog even. De term nazomer is daarom beter te gebruiken voor de afgelopen week, als in de laatste weken van de zomer (Klaassen, 2020).

Toch laat de herfst voorzichtig zijn gezicht zien in deze heerlijke nazomerdagen. De bladeren kleuren hier en daar al voorzichtig bij. De eikels en kastanjes beginnen te vallen, paddenstoelen schieten de grond uit. 

Wat me opvalt is dat er zoveel mestkevers zijn en dat ze op hun rug liggen te spartelen op het bospad. Dochter is erg begaan met alle dieren en helpt ze steevast overeind. Maar wat blijkt? Aan het einde van de zomer leggen mestkevers hun eieren en sterven dan (Braakhekke, 2018).

Blijkbaar is spartelen op je rug hun ultieme sterfscene en is hun dood onvermijdelijk. Net zoals de bomen hun blaadjes onvermijdelijk laten vallen, om pas in de lente nieuwe knoppen te openen. Herfst is het seizoen van loslaten, je ontdoen van wat je niet meer nodig hebt. Het zijn de maanden van oogsten en verwerken van die oogst. Van het gezaaide voedsel, maar ook van de zaadjes die je in jezelf geplant hebt. Herfst is het seizoen om naar binnen te keren in je eigen warmte om in rust een basis te vormen voor nieuwe groei. Na het bijzondere afgelopen half jaar geniet ik nog even van de laatste warme nazomerdagen. Dan mag de herfst wat mij betreft los gaan.


Bronnen:

Braakhekke, W. (2018, 30 augustus). Mestkevers – Renkums Beekdal. Renkums beekdal. https://www.renkumsbeekdal.nl/mestkevers/
Genootschap Onze Taal. (2015, 24 september). equinox (Woordpost – Onze Taal). Onze taal. https://onzetaal.nl/uploads/nieuwsbrieven/equinox.html
Holtze, L. (2020, 29 mei). Herfstequinox: de zomer is voorbij. wibnet.nl. https://wibnet.nl/natuur/jaargetijden/herfstequinox-de-zomer-is-voorbij
Indian summer. (z.d.). Etymonline. Geraadpleegd 18 september 2020, van https://www.etymonline.com/word/indian%20summer
Klaassen, R. (2020, 10 september). Indian summer? Nee, daar is het nog te vroeg in het jaar voor. Weerplaza. https://www.weerplaza.nl/weerinhetnieuws/indian-summer-nee,-daar-is-het-nog-te-vroeg-in-het-jaar-voor/6508/
KNMI. (z.d.). KNMI – Herfst. Geraadpleegd 16 september 2020, van https://www.knmi.nl/kennis-en-datacentrum/uitleg/herfst

3 gedachten over “Drie warme dagen maken nog geen Indian summer

  1. Wij, Nederlanders, eigenen ons wel vaker zaken toe zonder precies te weten waar we het over hebben. Dat gaat dan weer een eigen leven leiden.
    Laten We het voorbeeld van jou volgen: tijd voor bezinning maken ipv onzin spuien.
    En idd nog even genieten van deze mooie nazomer.
    Mooie foto’s!

  2. …..ook van de zaadjes die je in jezelf geplant hebt. Herfst is het seizoen om naar binnen te keren in je eigen warmte om in rust een basis te vormen voor nieuwe groei.

    Leg dat nog eens uit!

    1. Gedurende het jaar plant je zaadjes in jezelf, je neemt stappen die je doen groeien en bloeien en nu in de herfst mag je de vruchten daarvan plukken en de oogst verwerken. Daarvoor keer je naar binnen zoals de natuur naar binnen keert, naar de warmte in jezelf om in alle rust een basis te vormen waarin je nieuwe zaadjes kunt planten. Zoals vallende bladeren vruchtbare humus vormt waarin nieuw leven kan ontstaan.
      Ik las vandaag iets wat hierbij aansluit: “niets in de natuur bloeit het hele jaar door, verwacht dat dan ook niet van jezelf”.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *