De kleuren van het seizoen

De kleuren van het seizoen

Leestijd: 4 minuten

Herfst. Na een voorzichtig begin kunnen we het niet meer ontkennen: het is herfst. Wij zijn een lang weekend in Sauerland, waar de herfst altijd net wat eerder aanwezig is dan in Nederland. Met de weidse uitzichten over de bergen zie je de kleuren verschieten van verschillende tinten groen naar oranje, rood en bruin. Of zoals wederhelft het verwoordde: “het is al bijna weer een jaren zeventig tapijt”. Als product van de jaren zeventig weet je dan precies wat er wordt bedoeld.

In de zomer fietsten we hier in de buurt een route en kwamen over een weggetje met allemaal appel- en perenbomen. Het ligt in het meer dan 1000 jaar oude dorpje Welleringhausen en heet zeer toepasselijk de Apfelallee. De herfst is tijd om de vruchten te plukken, of rapen in dit geval. We hebben in pakweg tien minuten zo’n 5 kilo appels en peren geraapt. Met die buit binnen besloten we een wandeling te maken. Niet met de appels op de rug, die hebben we eerst achterin de auto gelegd.

Welleringhausen blijkt aan de voet van een 350 miljoen jaar oude, uitgedoofde, vulkaan te liggen. We liepen het vulkaanpad, aangegeven met kleine blauwe bordjes. Een prachtige route eindigend bij het kleine Romaanse kerkje van het dorp, dat in de 13e eeuw werd gebouwd. De kerk is gewoonlijk open, zodat je een moment van bezinning kunt pakken, of het 17e-eeuwse barokke interieur bewonderen.

Abrahamskirche Welleringhausen

Het mooie van elk seizoen vind ik de kleuren in de natuur. Op dit moment is dat natuurlijk het oranje-rode van de vallende bladeren, maar ook het strogeel van de geoogste akkers en bruin van omgeploegd land. Op sommige akkers groeien kolen, het groen steekt af bij de omliggende velden.

Er staan overal kleine paarse klokjes wapperend in de wind. De maïs is nog niet overal geoogst, gele korrels piepen tussen de verdroogde schutbladeren uit. Dennenbomen blijven donkergroen met lichte dennenappels in trossen wachtend op de eerste herfststormen. De witte vakwerkhuizen met hun oranje pannendaken in de dorpjes liggen beschut in het dal.

Dikke matblauwe bessen van de sleedoorn groeien gezusterlijk naast felrode rozenbottels. Ook dit zijn vruchten die nu te oogsten zijn. Van rozenbottels kun je jam, siroop of thee maken. Van sleedoorn werd in de Middeleeuwen al sterke drank gemaakt. De pruimachtige wrange vrucht schijnt na bewerking verkwikkend te zijn en helpt herstel na ziekte.

Van de appels maakte ik appeljam, zie voor recept de blog van 8 augustus. Daarnaast maakte ik ongezoete appelmoes door enkel de verschillende appels met flink wat kaneel en een scheut citroensap tot moes te koken. Ik probeerde ook een gemengde appelperenmoes uit. Met de rest van de peren maakte ik stoofperen, maar dan minder lang gekookt. Een beetje suiker, wat wijn en de gebruikelijke specerijen. Heerlijk als bijgerecht bij een herfstige stoofpot.

En nu we in Duitsland zitten kan een traditionele Duitse stoofpot niet ontbreken. Ik zag de Westfaalse (nee niet Sauerlands, maar hé, het zijn buren) Pfefferpotthast voorbij komen. Deze pittige runderstoofpot is eenvoudige arbeiderskost en kan de net ingemaakte zoete appelmoes goed hebben.

Neem een kilo rundvlees en een kilo grofgehakte uien. Braad het vlees in zijn geheel of in blokjes aan op hoog vuur, voeg dan de ui toe en laat stoven tot de ui zacht is. Vul een kruidenbuiltje of thee-ei met een eetlepel zwarte peperkorrels, 3 kruidnagelen en 2 laurierblaadjes en hang deze in de pan. Voeg een liter hete runderbouillon toe en breng het geheel aan de kook. Dan deksel erop, vuur laag en 1,5 tot 2 uur stoven. Als het klaar is bind je de schotel met wat paneermeel, grofgemalen peper en breng op smaak met zout en citroensap. Als bijgerechten de appelmoes, luchtige aardappelpuree en ingelegde komkommers. De kleuren van de herfst op je bord 😊.


Bron:

Zur (Bau)geschichte derAbrahamskirche. (z.d.). Webseite des Kirchspiels Usseln. Geraadpleegd 25 september 2020, van https://www.kirchengemeinde-usseln.de/unsere-kirchen/abrahamskirche-welleringhausen/baugeschichte/

Eén gedachte over “ De kleuren van het seizoen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: