Zelfgemaakte kwarktaart in een instantcultuur: Generatie Z in crisistijd

Zelfgemaakte kwarktaart in een instantcultuur: Generatie Z in crisistijd

Leestijd: 7 minuten

Volwassen. Zoon is vandaag 18 geworden. Het grootse feest der volwassenheid heeft hij vanwege corona uitgesteld tot volgend jaar. We beperken het bezoek dit jaar tot opa en oma op anderhalve meter. Wel met een zelfgemaakt tapasbuffet en natuurlijk de traditionele kwarktaart. Een verjaardag is altijd een mooi moment om terug te kijken en vooruit te kijken. De mijlpaal van meerderjarig zijn zette me aan tot nadenken over deze Gen Z, zoals de generatie genoemd wordt. Wat kenmerkt deze generatie en hoe staan zij in het leven? En zie ik dat terug bij mijn kinderen?

Gen Z, generatie Z, wordt ook wel Digital Natives of iGeneration genoemd. Een generatie geboren tussen 2000 en 2015, die het niet meegemaakt heeft dat er géén internet en smartphone was. Gemiddeld zitten kinderen zo’n 3 uur en 20 minuten per dag achter een scherm (I&O Research, 2019). Door de coronamaatregelen is die tijd nog eens flink omhoog gegaan. Deels vanwege de online lessen, deels om de verveling van het niets doen tegen te gaan. Ook bij ons is de schermtijd hoog, vooral van smartphone en computer. Met sociale media om contact met vrienden te hebben, met games, met filmpjes over allerlei onderwerpen. Ik krijg van alles voorgeschoteld door mijn kroost. Van een chefkok die recepten deelt, tot monologen van filosoof Alan Watts. Van een wetenschapper die uitlegt hoe teflon werkt, tot Amerikaanse documentaires over ondervragingstechnieken. Op internet vind je alles.

Critici benadrukken het gevaar van al die schermtijd. Bijna de helft van de jongvolwassenen in Europa is bijziend, dat was vijftig jaar geleden nog een kwart. Ook toenemende rug- en nekklachten en duimklachten wordt in verband gebracht met het groeiende gebruik van touchscreens. En vergeet de slapeloosheid niet, door de voortdurende blootstelling aan het blauwe licht van al die schermen. Er wordt zelfs een relatie gezien tussen depressie en het gebruik van smartphones en sociale media (Eaton, 2019). Daarbij zou FOMO (fear of missing out) een rol bij spelen. Doordat je continue op de hoogte bent van wat anderen doen kun je het idee krijgen dingen te missen.

Aan de andere kant biedt sociale media ook een laagdrempelig platform voor zelfexpressie. De online wereld biedt jongeren een mogelijkheid te delen wat zij vinden of kunnen. Daarmee ontwikkelen ze hun zelfbeeld en creëren een online groepsgevoel (van den Berg & Bleijswijk, 2019). Zeker in coronatijd is online communicatie de manier om contact te onderhouden. Daarnaast biedt de online wereld ook gemak. Denk aan online aankopen, Google maps om de weg te wijzen, internet bankieren of de wereld aan apps om het dagelijks leven makkelijker te maken.

De Gen Z is gewend aan online gemak. Instant behoeftebevrediging is de norm (van den Berg & Bleijswijk, 2019). Wanneer iedereen 24/7 bereikbaar is, dan verwacht je niet anders. Alles moet meteen en het liefst vanachter je computer te regelen. Ergens fysiek naar toe gaan wekt verbazing of zelfs irritatie “zo werkt het tegenwoordig niet”. Dat is in ieder geval wat wij regelmatig te horen krijgen van onze kinderen. De maatschappij speelt daarop in door steeds meer laagdrempelig te maken, er komen steeds meer online diensten. Je hoeft niet meer naar de bank om een rekening te openen, abonnementen sluit je af met één muisklik, eten laat je bezorgen binnen een half uur. Zelfs binnenshuis helpt Google je instant aan informatie of stelt op verzoek het volume van je muziek bij (“Hey Google…”). Ik vind het nogal overdreven, maar zie ineens de komst van de afstandsbediening voor de t.v. voor me in mijn jeugd. Dat vonden velen ook overdreven, want je kunt toch wel even opstaan om van zender te wisselen…

Daar staat tegenover dat ergens moeite voor moeten doen of de tijd nemen om te leren er nauwelijks bij is. De neiging om af te haken wanneer het niet direct lukt is groot. In het verlengde hiervan is het heersende idee bij deze generatie dat het leven maakbaar is. Succes is een keuze en als je maar hard genoeg werkt kun je alles waarmaken. De geslaagde voorbeelden van influencers op Instagram of vloggers op YouTube bevestigen dit beeld. Zelfontplooiing is een missie. Maar die vrijheid om te ontdekken wordt een dwingende opdracht om je persoonlijke doelen te identificeren en te verwezenlijken (van den Berg, 2020). Je móet jezelf laten zien. Dat kan leiden tot onzekerheid en stress. Uit onderzoek is gebleken dat 78% van de scholieren stress ervaren, met als oorzaak prestatiedruk. Bijna de helft is wel eens thuisgebleven van school vanwege vermoeidheid of opgebrand voelen (van Vliet, 2014). Als je niet weet wat je wilt of niet iets hebt waar je in uitblinkt, dan kan het zwaar voelen. Vergelijken met anderen, dat zo makkelijk gaat via internet, helpt hier aan mee. Zeker als je alleen de succesverhalen ziet en nog niet uit ervaring weet dat voor een succes vele mislukkingen zijn voorafgegaan. Dan is die neiging om af te haken een vorm van faalangst die we zelf gecreëerd hebben en in stand houden. Als je niets doet kun je ook niet falen, maar door niets te doen lijk je juist te falen in je zelfontplooiing.

Daarbij zijn kansen niet altijd gelijk. Dat los je niet op met alleen hard werken. Het racismedebat van de afgelopen tijd laat dat ook zien. Heb je een niet-Westerse naam, dan begin je al met een achterstand. Je kan nog zo hard werken en jezelf laten zien, wanneer je geen stage krijgt of een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek achterwege blijft vanwege je naam of kleur, dan valt de maakbaarheid van het leven tegen. Terwijl juist deze generatie meer divers is opgegroeid dan alle voorgaande generaties. Zelf denken ze niet zozeer in kleuren, gender of leeftijd. Generatie Z vindt hokjesdenken onnodig en ook niet zo boeiend (Vollebregt, 2019). Dat herken ik bij onze kinderen. Vrienden en klasgenoten in alle kleuren, letterlijk en figuurlijk. Dat is geen issue, iedereen mag zijn wie die is. Nu de rest van de samenleving nog uit de hokjes krijgen.

De maakbare samenleving blijkt ook minder houdbaar als je kijkt naar hoe de ene crisis zich op de andere volgt in het leven van de Generatie Z. Na 9/11 kwam de kredietcrisis, de vluchtelingencrisis, de klimaatcrisis, de terrorismedreiging van IS en dit jaar alleen al de grote natuurbranden in Australië, de stikstofcrisis, de Brexit, de rassenrellen in Amerika die het racismedebat wereldwijd heeft ontketend en natuurlijk de Coronacrisis die de wereld op zijn kop en in lockdown heeft gezet, met een  nieuwe economische crisis in haar kielzog. En tussen al die crises door groeien onze jongeren op. Ze kunnen de ogen niet sluiten voor de grote gebeurtenissen in de wereld, maar hun puberbrein overziet de lange termijnconsequenties niet altijd. Des te meer bijzonder te zien dat juist scholieren de aandacht vestigden op de klimaatcrisis. Juist door de online mogelijkheden wist deze groep zich te organiseren en verrasten velen door hun klimaatstaking. Daar zit de kracht van deze generatie, ze zijn gemotiveerd de wereld te laten veranderen om hun eigen toekomst zeker te stellen.

Terug naar ons verjaardagsfeest. Zoon is geslaagd voor zijn examen en is nu meerderjarig. De wereld aan zijn voeten en genoeg plannen voor de toekomst. Plannen die soms duurzaam (‘ik koop pas een auto als ik een elektrische kan betalen”) en soms ervaringsgericht zijn (“ik wil Kiribati zien voordat het verdwijnt onder de zeespiegel”). Plannen die soms dichtbij (“dit jaar ga ik mijn rijbewijs halen”) en soms ver weg liggen (“als ik eenmaal miljonair ben”). Plannen zijn er volop. De toekomst zal uitwijzen hoe deze Gen Z de wereld gaat veranderen. Veranderen zullen ze het in ieder geval.

Voor vandaag is er één plan dat niet verandert: de verjaardagskwarktaart eten. En niets is simpeler dan deze kwarktaart. Bosbessen is favoriet, maar vorig jaar viel de bosbessenoogst tegen en inmiddels zijn we door de voorraad heen. Bramen is een goed alternatief, hoewel het met alle fruitsmaken kan.

Kwarktaart

1 cake (zelfgemaakt of niet)
Paar druppels amandelaroma
500 gram magere kwark
200 ml slagroom
1 theelepel suiker
1 pot zelfgemaakte jam of saus, bv van bosbessen of bramen
8 blaadjes gelatine

1. Snijd de cake in de lengte in plakken van ongeveer een centimeter. Bedek de bodem en zijkanten van een springvorm hiermee. Vul gaatjes op met stukjes cake, het hoeft niet zo precies. Druppel wat amandelaroma over de bodem.   

2. Week de gelatine in koud water. Verwarm de jam of saus in een steelpannetje en haal van het vuur. Knijp de gelatine uit als het zacht is geworden en laat het oplossen in de warme jam. Roer het goed door en laat afkoelen.

3. Klop de slagroom op met de suiker. Meer suiker is niet nodig, omdat de jam al zoet genoeg is. Schep de kwark door de slagroom. Wanneer de jam lauw is spatel je het voorzichtig door de kwark tot het een egale kleur heeft.

4. Schep het kwarkmengsel in de springvorm, verdeel het gelijkmatig. Dek af en laat minimaal 2 uur opstijven in de koelkast. Ik maak het meestal een dag van te voren.

5. Ben je in een creatieve bui dan kun je de taart nog versieren met slagroom, vers fruit en verjaardagskaarsjes. Ik laat het achterwege, onder het motto ‘less is more’.


Bronnen:

Eaton, A. (2019, 8 mei). Het smartphone-complex. De Groene Amsterdammernr. 19-20. https://www.groene.nl/artikel/het-smartphone-complex
I&O Research. (2019, 30 augustus). Kinderen langer achter beeldscherm dan ze zelf verantwoord vinden. ioresearch.nl. https://www.ioresearch.nl/actueel/kinderen-langer-achter-beeldscherm-dan-ze-zelf-verantwoord-vinden/
van den Berg, R. (2020, 19 januari). Opgroeien in het nu: Generatie Z in een zelfgerichte wereld. frankwatching.com. https://www.frankwatching.com/archive/2020/01/19/generatie-z-worstelingen-volwassenen/
van den Berg, R., & Bleijswijk, M. (2019, 15 februari). Opgroeien in het nu: Generatie Z & haar instantcultuur. frankwatching.com.
https://www.frankwatching.com/archive/2019/02/15/opgroeien-in-het-nu-generatie-z-haar-instantcultuur/
van Vliet, L. (2014, 29 augustus). Onderzoek: Veel jongeren stressen over school of studie. eenvandaag.avrotros.nl.
https://eenvandaag.avrotros.nl/panels/jijvandaag/item/onderzoek-veel-jongeren-stressen-over-school-of-studie/
Vollebregt, B. (2019, 16 november). Generatie Z droomt niet, maar doet. Ze kookt niet, maar bestelt. En denkt niet in hokjes. Trouw. https://www.trouw.nl/verdieping/generatie-z-droomt-niet-maar-doet-ze-kookt-niet-maar-bestelt-en-denkt-niet-in-hokjes~bb0233fd/

3 gedachten over “Zelfgemaakte kwarktaart in een instantcultuur: Generatie Z in crisistijd

  1. Van harte gefeliciteerd met je nu volwassen zoon. Elke generatie heeft moeilijkheden te overwinnen, ook de huidige. Meestal komt het goed. Als je 18 bent, kun je de wereld ook aan. In je hoofd dan, maar altijd hoop houden. Zij en wij fijne dag

    1. Het was een gezellige dag!
      Naast hoop vooral vertrouwen, dat heb ik wel in deze generatie, in ieder geval in die twee van mij 😉

  2. o, jee…. Helemaal jullie, maar vooral zoon vergeten te feliciteren!
    Maar ik zie dat het een mooie dag was. en het vertrouwen in de toekomst is een groot goed.
    Alsnog van harte, volwassen zoon!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *