Vakantie vibes dicht bij huis: fietsen in Friesland en thuis patat bakken.

Vakantie vibes dicht bij huis: fietsen in Friesland en thuis patat bakken.

Leestijd: 5 minuten

Vakantie. De laatste weken gaat het steeds vaker over de vakantie. Veel landen zitten nog een vorm van lockdown, maar langzamerhand versoepelen landen wat regels. In eerste instantie binnen het land zelf, waar mensen weer naar andere regio’s mogen reizen. Bijvoorbeeld Duitsland staat het reizen van de eigen bevolking tussen de deelstaten weer toe. Ook heeft het de grenzen tussen buurlanden onder voorwaarden opengesteld. Italië stelt de grenzen voor toeristen vanaf juni weer open, hoewel Nederland nog steeds een negatief reisadvies voor veel landen afgeeft.

Voor een belangrijk deel is het openstellen voor toerisme vanuit economische noodzaak voor de gebieden die afhankelijk zijn van toeristische inkomens. Iedereen realiseert zich dat het niet nog een jaar of langer stil kan staan. We hebben nu eenmaal te maken met een social distancing-samenleving wereldwijd. Dat betekent dat er veel maatregelen getroffen worden en vakantiegangers zich moeten realiseren dat het geen vakantie is zoals andere jaren. Wat het gecompliceerd maakt is dat elk land zijn eigen regels heeft gesteld. Zelfs binnen de landen is daar onduidelijkheid over. Wat mag er nu wel en wat mag er niet?

Voor een ander deel speelt in de keuze van landen om reizen weer meer toe te staan mee dat mensen behoefte hebben aan vakantie. Juist nu iedereen zoveel thuis moet zitten, kijken mensen meer dan ooit uit naar een moment om uit de dagelijkse routine te ontsnappen, uit te rusten en op te laden. Door uit huis te gaan naar een andere omgeving is er ruimte voor andere dingen. Dan doe je nieuwe ervaringen op, waardoor andere laatjes worden opengetrokken. Het brengt mij altijd inspiratie en nieuwe creativiteit. Dit jaar voel ik echter geen behoefte naar het Zuiden van Europa af te reizen, ook niet naar het Noorden trouwens. Dit jaar blijf ik liever wat dichter bij huis.

Bosbessenjam

Zoals ik in een eerdere blog heb verteld hebben mijn schoonouders een huisje in Sauerland. We verblijven er elk seizoen wel een keertje. In de zomer plukken we steevast bosbessen, waar ik jam van maak voor de rest van het jaar. Een zomer zonder bosbessen kan ik me nauwelijks voorstellen. Zelfs in slechte jaren kreeg ik voldoende bij elkaar geplukt voor in ieder geval twee potjes jam. Tegelijkertijd is jam natuurlijk geen eerste levensbehoefte en als het niet kan, dan maar niet. Bosbessen zijn er in Nederland ook, dan zoeken we ze hier. Of we gaan voor de bramen. Als iemand mooie plekjes weet waar bosbessen staan, laat het dan vooral weten.

Schapenzuring

Nieuwe ervaringen en inspiratie krijgen kan dichter bij huis net zo goed. Als je maar iets anders doet dan anders. Creëer je eigen kleine cultuurshock. Laat je verrassen door ergens naar toe te gaan waar je nooit eerder bent geweest, of iets te ondernemen wat je nooit eerder hebt gedaan. En dat is simpeler dan je denkt. Deze week was ik even in Friesland en maakte onverwachts een fietstochtje. Ik zag zeilbootjes op het water, kieviten in het weiland en jonge ganzenkuikens verscholen in het gras. Iemand wees me op de velden vol bloeiende zuring. Ik weet dat het eetbaar is, maar had het zelf nog nooit geprobeerd. Ik plukte wat voor in de sla bij het avondeten. Deze middag gaf me inspiratie voor de vakantie, voor het eten en voor deze blog.

Vroeger gingen mensen niet zo makkelijk op vakantie en zeker niet naar het buitenland. Ze hadden niet zoveel vakantiedagen, er was niet zoveel budget en het reizen was niet zo laagdrempelig als het de laatste decennia is geworden. Mijn moeder vertelde dat zij in haar jeugd twee keer een weekje op vakantie is geweest met haar ouders. Een keer naar Bakkum aan zee en een keer op de fiets naar de Veluwe. De andere jaren bleven ze thuis, hadden een abonnement op het plaatselijke openluchtzwembad, gingen naar de bibliotheek en speelden veel buiten. Lange zomeravonden buitenspelen met alle kinderen uit de buurt. Ze logeerden af en toe bij een oom en tante. Als het regende bouwden ze binnen tenten, waar mijn oma ze pannenkoeken bracht. Oma bedacht een keer om patat te bakken voor het grote gezin en bracht verkleed – tafelkleed om haar schouders en papieren fruitmand op haar hoofd – een portie naar de buren en deed alsof ze Chinees was. Geschrokken buren en hilariteit alom.

Zelf patat bakken is een tijdrovend klusje. In de beslommeringen van alledag is het zoveel makkelijker om naar de snackbar op de hoek te gaan. Of kant-en-klare bevroren frites in de frituurpan te kiepen. Voor de vakantie is het een idee een keer helemaal zelf patat te bakken. Neem de tijd, het resultaat is het waard. En misschien kun je je buren verrassen met een portie, al dan niet verkleed als Chinees.

Om in de tijdgeest te blijven heb ik het recept voor pommes frites uit Het Haagse Kookboek (oorspronkelijk uit 1934) gehaald. Het was even zoeken en bleek uiteindelijk te vinden onder ‘Aardappelstokjes’:

Aardappelstokjes (pommes frites).

De geschilde en gewassen aardappelen (rechthoekig bijsnijden), in dikke plakken en deze in gelijke reepjes snijden en in zout water zetten. Ze afdrogen en bij gedeelten in niet te warm frituurvet gaar laten worden en uit het vet nemen. Kort voor het gebruik de stokjes (geel of) lichtbruin bakken in dampend frituurvet en ze laten uitlekken. Zo nodig wat fijn zout er door schudden. Het gaar bakken van de pommes frites kan een poos tevoren gebeuren; het bruin bakken moet men echter direct voor het gebruik doen. Pommes frites moeten van binnen week en aan de buitenkant croquant zijn (Stoll & de Groot, 1961, p. 297).

In het kookboek lichten de auteurs toe dat voor frituren zowel dierlijke als plantaardige zuivere vetten gebruikt kunnen worden, omdat deze bij sterke verhitting niet ontleden (Stoll & de Groot, 1961, p. 116). Boter is geen zuiver vet en verbrandt bij hoge temperaturen. Reuzel werd vroeger veel gebruikt voor frituren van gerechten die koud geserveerd werden, omdat dit vet niet hard wordt bij afkoelen. Tegenwoordig kiezen we liever voor plantaardig en vloeibaar, daarom zou ik arachideolie gebruiken. Hoewel er mensen zijn die zweren bij ossenwit (rundvet) voor het bakken van frites. In het kookboek staat het advies een gietijzeren, aluminium of stalen pan te gebruiken die stevig staat en diep genoeg is om voldoende vet in te verhitten zonder dat het over de rand gaat. De frites haal je uit de pan met een schuimspaan.

Voor het voorbakken geldt een temperatuur van 150°C, in het recept ‘niet te heet’ genoemd. Hiermee garen de aardappels in zo’n vijf minuten. Ze zijn klaar wanneer ze lichtgeel zijn, naar de oppervlakte drijven en daar beginnen te bruisen. Schud ze goed uit, laat ze uitgespreid uitlekken op keukenpapier en laat minimaal een half uur afkoelen. Het afbakken is om de frites bruin en krokant te krijgen. Volgens het kookboek moet dit op 200°C gebeuren. In het recept heet het ‘dampend’, omdat er dan een prikkelende blauwe damp afkomt. Ik kom in andere recepten 180°C tegen. Zodra de frietjes goudbruin zijn, naar de oppervlakte drijven en niet meer bruisen schep je ze uit het vet. Dit is na zo’n 2-3 minuten. Opnieuw goed uitschudden, bestrooien met zout en serveren.


Bronnen

ARD1. (2020, 16 mei). Ein bisschen offener. Geraadpleegd op 16 mei 2020, van https://www.tagesschau.de/inland/grenzen-corona-101.html
Kettenis, T., Ranzijn, A., Winkels, E., Kieft, T., Naber, C., van Kleef, S., … van Assen, M. (2020, 16 mei). Vakantieplannen? Zo staat het toerisme ervoor in EU-landen. Geraadpleegd op 16 mei 2020, van https://www.parool.nl/wereld/vakantieplannen-zo-staat-het-toerisme-ervoor-in-eu-landen~b5a93542/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F
Stoll, F. M., & de Groot, W. H. (1961). Het Haagse Kookboek (37ste editie). ’s Gravenhage, Nederland: De Gebroeders van Cleef/ Van Goor Zonen.
van de Wiel, C. (2020, 13 mei). Kunnen Europeanen op zomervakantie? Geraadpleegd op 15 mei 2020, van https://www.nrc.nl/nieuws/2020/05/13/komt-het-goed-met-de-zomervakantie-a3999688

4 gedachten over “Vakantie vibes dicht bij huis: fietsen in Friesland en thuis patat bakken.

    1. Leuk geschreven Edgar door jouw Anya
      En dit weekend eens échte friet eten voor de verandering.
      (Tja ….blijf Brabander dus….friet )

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: