Hoe we omgaan met veranderingen

Hoe we omgaan met veranderingen

Leestijd: 5 minuten

Veerkracht. En weer een week voorbij in de Coronacrisis. Nu we weten dat in ieder geval tot eind april – velen houden rekening met nog langer – alle maatregelen blijven bestaan, lijkt er een omslag te ontstaan. We komen niet meer weg met uitstellen, we moeten echte oplossingen bedenken. We komen niet verder met weerstand tegen de geboden alternatieven, we moeten ze omarmen en het inpassen in ons leven. We kunnen er niet meer alleen het beste van maken, we moeten er vol voor gaan en het normaliseren. Veerkrachtig zijn, omgaan met de veranderingen en de tegenslagen.

Vorige week deed ik boodschappen en hing er een vreemde sfeer, bedrukt en unheimisch. Iedereen hield angstvallig afstand en zei nauwelijks iets tegen elkaar. Zelfs oogcontact leken sommigen te vermijden, alsof je daar elkaar al door zou kunnen besmetten. Dat was een merkwaardige beleving die ik nog nooit eerder zo ervaren had. Alsof er een continue bedreiging in de lucht hing. En dat is ook zo, de onzichtbare bedreiging hangt daadwerkelijk in de lucht, wat de reactie menselijk maakt. Niet zo zinnig, maar zeker menselijk. In onze eigen bubbel in huis is dat anders, zijn het de praktische problemen waar we tegenaan lopen. Frustratie soms om bepaalde beperkingen of het missen van een uitlaatklep, teleurstelling over dingen die anders lopen dan was voorgesteld,  zorgen om onze naasten die in een moeilijke situatie verkeren en die we alleen op afstand kunnen steunen, maar angst is er niet. Het verschil tussen binnen en buiten is dan groot.  

Bron: Distrifood.nl

Deze week deed ik weer boodschappen en is het anders, er lijkt opnieuw een soort gewenning op te treden. Mensen houden vanzelfsprekend afstand, maar minder geforceerd. Natuurlijk voelt het voor de meeste mensen denk ik nooit, we zijn teveel sociale wezens om die afstand als echt normaal te zien. Het wordt meer een gewoonte waarbij iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt, als vanzelf ruimte maakt voor elkaar en wel weer een praatje durft te maken, op gepaste afstand. Volgens mij is dit wat bedoeld wordt met sociale veerkracht. Juist nu de overheid terecht veel bepaalt, verregaande beperkende maatregelen treft die ieder individu in de samenleving raakt, blijken deze individuen gezamenlijk ongekend veerkrachtig om met die ingrijpende maatregelen om te gaan. “Veerkracht wijst op mogelijkheden om te veranderen en te ontwikkelen als antwoord op moeilijkheden en uitdagingen van allerlei aard, zowel intern als extern” (Peeters, J., 2016) en dat is precies wat ik zie gebeuren. Het is niet alleen de veerkracht van het terugveren naar de oude staat, maar vooral het ontwikkelen naar een nieuwe staat die beter lijkt aan te sluiten bij de behoefte van de samenleving. Misschien is het nog wel veel te vroeg om dat nu al te concluderen, wie weet hoe snel de solidariteit en creativiteit van nu weer is weggevaagd door het individualisme als de crisis eenmaal voorbij is? Zolang we nog middenin de crisis zitten is er wel sprake van. Er ontwikkelt een nieuw normaal, omdat we allemaal behoefte hebben aan nieuwe routines binnen de wervelwind aan veranderingen. 

Gert Schout haalt in een boekbespreking Labrujere aan die benadrukt dat er meer eigenaarschap in de samenleving moet zijn, in plaats van alleen te kijken naar de (lokale) overheid. Mensen moet in staat worden gesteld zelf oplossingen te bedenken, zodat zelfwerkzaamheid, samenredzaamheid en geloof in eigen kunnen vergroot wordt (Labrujere in Schout, G. 2018). In deze bijzondere tijd worden er enorm veel oplossingen bedacht van onderaf. Bijvoorbeeld de IC-verpleegkundige die ziet dat patiënten contact met hun familie missen en een oproep doet voor het doneren van Ipads, dit wordt massaal gedeeld, opgepakt door het ziekenhuis en vervolgens door andere regio’s overgenomen. Of de bekende televisiemakers en cabaretiers die vanuit huis, al dan niet online, programma’s maken om te doen waar zij goed in zijn, humor en luchtigheid brengen in crisistijd. De houtje-touwtje kwaliteit spreekt het publiek aan die zelf een rol speelt binnen de programma’s en ook de makers ondervinden dat het vrij zijn van het over-gescripte keurslijf lucht geeft aan hun creativiteit. Het zijn voorbeelden die een paar maanden geleden ondenkbaar waren. Ik heb goede hoop dat deze samenredzaamheid blijft, dat we geloof hebben in ons eigen kunnen als gemeenschap. Zowel als geheel land, als in onze eigen steden en dorpen en binnen onze organisaties waar we werken of naar school gaan. 

Voorbeelden van (online) tv tijdens coronacrisis:
Beau blijft binnen
Quarantaine TV van de Lama’s
TV Quaran-tine van Paul de Leeuw
IedereenLive.nl met verschillende hosts
Corona TV van Steven Kazàn

De eerste week thuiswerken kenmerkte zich door veel alleen werken, veel mailen, regelmatig whatsappen en af en toe bellen. De tweede week kwamen er enkele online overleggen en trainingen. In de afgelopen week merk ik steeds meer gemak en een minder hoge drempel bij het virtueel vergaderen en zien we gezamenlijk de voordelen van het delen van schermen. Ik heb gezien dat mensen virtueel met elkaar koffiepauze houden en hoorde dat mensen de verbinding bewust open laten na een overleg zodat ze de suggestie wekken naast elkaar te werken. Collega’s zeggen dat we dit moeten blijven doen, ook als we straks wel weer naar de organisatie kunnen. Werkgevers maken ineens grote sprongen, investeren in thuiswerkmogelijkheden en op afstand samenwerken, het kan niet anders dat ze dit niet plotseling weer loslaten na de crisis. 

Reanimatie cursus e-learning

Scholen zijn zelfs zo ver dat de laatste schoolexamens digitaal afgenomen worden, met surveillance via de webcam. Ik pleit er niet voor dat standaard te doen, maar als dit mogelijkheden zijn, dan zetten ze in de toekomst misschien wel vaker afstandslessen in. Waarom niet? Webinars zijn al langer gemeengoed, waarom niet deze ook inzetten voor regulier onderwijs? Leerlingen kijken al filmpjes op YouTube met de stof van bepaalde vakken als aanvulling op de eigen lessen, die zijn ermee opgegroeid. Nu docenten er noodgedwongen meer mee doen, verlaagt het de drempel en is het makkelijker er straks voor een deel mee door te gaan. Niet alles kan op afstand en er zitten zeker beperkingen aan. De practica zijn bijvoorbeeld vervallen. Scheikundige proefjes kun je moeilijk op afstand doen zonder de juiste benodigdheden en veiligheidsmaatregelen. Hoewel ook een praktische training bij uitstek als de reanimatie opfriscursus die ik deed, noodgedwongen is aangepast naar een uitgebreide e-learning thuis en een korte praktische oefening op 1,5-meter-afstand. Veerkracht dus, in alle opzichten. 


Bronnen:

Peeters, J. (2016). Veerkracht – van metafoor tot politiek begrip. De helling. 1, 11-17. 

Schout, G. (2018). Bouwen op sociale veerkracht. Journal of Social Intervention: Theory and Practice. 27(3), 9-11. http://doi.org/10.18352/jsi.569

Berkhout, C. (2020, 31 maart). Hartverwarmend nieuws in coronatijd: het UMCG vroeg om gratis iPads voor ic-patiënten en kreeg er meer dan 100. Dagblad van het Noorden. Geraadpleegd van https://www.dvhn.nl/groningen/Mooi-nieuws-in-coronatijd-het-UMCG-vroeg-om-gratis-iPads-voor-ic-pati%C3%ABnten-en-kreeg-er-meer-dan-100-25517343.html

Eén gedachte over “ Hoe we omgaan met veranderingen

  1. Zo herkenbaar (ook de trampolinist). Ook ik dacht dat live online niet kon bij mijn werk. Inmiddels zijn we al weer in de 2e week lekker bezig. Maar het intermenselijke contact ligt toch wel o een ander niveau.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: